Het scenario zal jou wellicht bekend zijn:
Je komt thuis na een lange en lastige dag. Je bent moe, ervaart wat frustratie over dingen die niet helemaal volgens plan gegaan zijn en je voelt je rusteloos. Een tiikeltje down zelfs.
En dan, als in een automatisme, loop je naar de keuken. Je opent de kast en grijpt naar de chocolade.
Eén klein stukje, denk je. Dat heb ik echt wel verdiend.
Maar 5 minuten later zit je aan de keukentafel, je hoofd in je handen, en ben je nog veel meer down. En kwaad. Razend ben je op jezelf. Want alweer heb je die hele tablet naar binnen gespeeld. En dat terwijl je al duizend keer tegen jezelf gezegd hebt dat je dit niet meer zou doen.
Nu is het echt de laatste keer, zeg je tegen jezelf. Maar ergens, daar diep vanbinnen, weet je het eigenlijk wel:
Morgen doe je het opnieuw.
Hoe komt het toch dat we altijd maar weer in diezelfde val trappen?
Waarom eten we zo vaak de dingen die niet goed voor ons zijn? Waarom eten we veel te veel? Waarom proppen we ons vol zonder dat we zelfs honger hebben? En zijn we dan slappelingen, zonder enig karakter?
Welke emoties liggen aan de basis van emotioneel eten?
We weten het allemaal: we eten niet alleen wanneer we honger hebben. Heel vaak eten we omdat we iets voelen, iets dat nogal lastig is om te dragen. Stress, frustratie, verdriet, eenzaamheid en soms zelfs verveling of vermoeidheid doen ons veel vaker dan goed voor ons is grijpen naar suiker, naar ongezonde vetten, naar zout en naar smeuïge ultrabewerkte troep.
We zouden het anders willen. We zouden het liefst kunnen stoppen met dit schadelijke gedrag. Want we weten heel goed hoe gezonde voeding eruit ziet. Niet zoals die pizza marguerita in elk geval of zoals die zak chips, die snoepreep of die croissant.
Waarom emotioneel eten zo moeilijk te stoppen is
Al dat slechte voedsel maakt ons zwaarder dan we willen. Of het geeft ons op zijn minst schuldgevoelens.
En wat meer is: Op termijn maakt het ons ronduit ziek. Ongezond eten is een van de belangrijkste doodsoorzaken.
En dat weet jij ook. Dat weten we allemaal. En toch blijf je in de val trappen die de voedingsindustrie zo professioneel voor je heeft uitgezet. Je kunt die impulsen precies niet bedwingen. En telkens weer ben je ontgoocheld in jezelf.
Wel, stop dan nu maar meteen met ontgoocheld te zijn. Stop met boos te zijn op jezelf of jezelf een slappeling te noemen of een karakterloze mislukkeling.
Want dat ben je niet. Helemaal niet. Wat je namelijk in de eerste plaats nodig hebt om dit probleem te kunnen aanpakken, dat is bewustzijn, mindfulness. En dat heeft niemand jou ooit geleerd op school of in de jeugdbeweging.
In de eerste plaats moet je begrijpen waar jouw drang tot eten vandaan komt, hoe die werkt. Je moet je bewust zijn van je triggers. Pas dan kun je in een tweede fase ook aan de slag gaan met dat eetpatroon.
En die drang, die heeft alles te maken met de chemie in je lichaam. Want daar binnenin, in dat prachtige lijf van jou, daar krioelt het van de stofjes die jouw gedrag voor een groot deel sturen. Stofjes die vrijkomen bij emoties bijvoorbeeld.
Welke rol speelt dopamine bij emotioneel eten en eetbuien?
Als jij je slecht voelt (je voelt je verdrietig of opgejaagd of boos), dan produceert jouw lichaam bepaalde stofjes. Wanneer je dan grijpt naar een zak chips of een vettige hamburger, dan heeft dat alles te maken met een ander stofje, dat wat beter voelt dan je verdriet. En dat hormoon heet dopamine, ons beloningsstofje.
Je brein produceert bij het eten van chips, koeken of snoep dopamine en dat geeft instant een goed gevoel. Voor heel even dan toch. Net lang genoeg om jou iets te doen voelen dat je graag opnieuw wilt voelen. En zo geraak je verslaafd. Je raakt verslaafd aan vet, aan suiker, aan zout, aan alles dat ultrabewerkt is en dus erg ongezond. Want die suiker, dat vet en dat zout geven een véél grotere dopamineshot dan bijvoorbeeld een bord broccoli of een portie noten.
Wanneer jij je dus de volgende keer weer down of gespannen voelt en je dopaminepeil laag staat, dan zoekt je brein instinctief iets om dat peil snel weer te verhogen. Het herinnert zich wat het daarvoor moet doen: een koek eten (of een hele pak), aan een ijsje likken, of een glas wijn drinken. Zo krijg je opnieuw een piek. Maar daarna ook weer een val.
Waarom emotioneel eten zo’n vicieuze cirkel wordt
Door al dat verlangen naar dopamine ontstaat een vicieuze cirkel:
Een emotie zorgt dat je spanning ervaart of een leegte, je gaat eten om ervan af te geraken of om de leegte te vullen, daarna voel je je schuldig en rot, je ervaart nog meer emotie en spanning en je eet opnieuw om dat niet meer te voelen.
De echte reden waarom je jezelf elke dag volpropt met chips, snoep of andere ongezonde troep is dus niet dat jij een slappeling bent. Het heeft vooral te maken met emoties en met het verlangen ze niet meer te voelen. Net zoals dat gaat bij een alcoholist of bij iemand met een andere verslaving.
Nu je dit weet, zou je kunnen achteroverleunen met je grote zak chips of je tablet chocolade en zeggen: Oké, het is de schuld van de chemie in mijn lichaam. Ik kan er niets aan doen.
Maar dat kun je wel.
Hoe? Dat ga ik jou nu vertellen.
Kan mindfulness helpen om emotioneel eten te stoppen?
Nu je weet wat jou aanzet tot snacken en schransen, kun je nooit meer zeggen dat je het niet weet. Je bent je er nu van bewust. En bewustzijn is de eerste stap op weg naar verandering. Je moet dat bewustzijn nu alleen gaan verdiepen. Je moet het ontwikkelen, elke dag, bij elke drang. Je moet met andere woorden gaan oefenen in mindfulness en die mindfulness gaan toepassen op je eetprobleem.
Om dat te kunnen doen, heb ik een methode ontwikkeld, de CALM-methode, waarbij elke letter staat voor een stap:
C: Check
A: Aanvaard
L: Luister
M: Maak een keuze
Elke stap van CALM gaat gepaard met een meer ontwikkeld bewustzijn, dat ik jou telkens leer door middel van concrete oefeningen. En die stappen zijn zeker niet alleen bedoeld om een gezonder eetpatroon te ontwikkelen. De effecten ervan gaan veel breder en veel verder. CALM zal jou ook helpen om in het dagelijks leven op een gezonde manier om te gaan met je emoties, om zelfliefde te ontwikkelen, om niet meer mee te gaan in wat je innerlijke kritische stem jou allemaal vertelt en nog zoveel meer. Het is een methode die jouw hele leven meer rust en balans zal geven.
Hoe kun je vandaag al starten met bewuster eten?
In maart 2026 lanceer ik The Food Shift, een 4-wekenprogramma waarin ik jou de volledige CALM-methode aanleer, een programma dat dus volledig gebaseerd is op mindfulness.
Je leert er in de eerste plaats bewust gezond te eten. Niet op basis van wilskracht. Dat werkt toch niet. Ook niet met welbepaalde regels of met een dieet. In CALM is er geen moeten of niet mogen. Maar wel ontwikkel je oneindig veel mildheid, bewustzijn en zelfliefde. Je leert er om dat bewustzijn ook door te trekken naar de rest van je leven en om ook op andere domeinen de juiste keuzes te maken, niet alleen vanuit een houding van bewuste aandacht, maar ook vanuit liefdevolle vriendelijkheid voor jezelf.
Aan het eind van het programma ben je niet langer de slaaf van je emoties en verlangens, maar ga je heel bewust de keuze kunnen maken om te eten of net niet te eten wanneer je de drang voelt, en ga je ook in het algemeen een rustiger en meer gebalanceerd leven leiden.
In afwachting van de start van The Food Shift kun je alvast mijn gratis Stop & Check kaart downloaden. Deze Stop & Check kaart is een eerste praktische stap om emotioneel eten met mindfulness te leren herkennen en doorbreken.
Download ze hier en start nog vandaag:
0 reacties